Van de tropische hitte van Sepang tot een besneeuwd Watkins Glenn. De Formule 1 heeft in al die jaren in de meest uiteenlopende klimaten en omstandigheden gereden, maar nog nooit eerder werd er een wedstrijd georganiseerd in de woestijn. Met de Grand Prix van Bahrein is ook dat een feit. Nu de laatste hand is gelegd aan de 5,4 kilometer lange baan, kan de Formule 1 zich opmaken voor de eerste Grand Prix van Bahrein.

In de afgelopen tien jaar schieten de Grand Prix-circuits als paddestoelen uit de grond. Niet alleen doen oude banen als Zandvoort en de A1 Ring er alles aan om de Formule 1 tot een terugkeer te verleiden, her en der herrijzen de meest indrukwekkende projecten. Na het meesterwerk van Sepang, dat door circuitontwerper Hermann Tilke in 1999 werd opgeleverd, staan er voor dit seizoen opnieuw twee nieuwe banen op het programma. De eerste is daarvan niet de minste: met de Grand Prix van Bahrein zet de Formule 1 voor het eerst voet in de woestijn. 

Onder leiding van Tilke werd ten zuiden van de hoofdstad Manama een gebied van 170 hectare geëgaliseerd, waarna binnen anderhalf jaar een van de meest indrukwekkende banen van het moment herrees. Een prestatie van formaat, zo blijkt. De ontginning van het woestijngebied bleek namelijk een immense klus, vanwege de massieve rotsbodem. In totaal zou meer dan tienduizend vierkante meter met behulp van gecontroleerde explosies worden afgegraven, waarna het eigenlijke constructieproces pas in gang kon worden gezet. En ook dat viel in een land dat qua logistieke mogelijkheden achter ligt op West Europa niet mee. De materialen die werden gebruikt waren merendeels afkomstig uit Aziatische landen, wat een extra druk legde op de projectplanning. De constructie werd bovendien regelmatig verstoord door zware zandstormen. "We hebben een aantal zandstormen gehad, waarbij windsnelheden van minstens 30 kilometer per uur werden gehaald. In zulke omstandigheden kun je niet verder werken.", zegt Khalid A. Rahim, die als directeur van Cebarco Bahrain mede verantwoordelijk was voor de aanleg van het circuit. 

Lange tijd was het dan ook allerminst zeker dat het circuit op tijd klaar zou zijn voor de eerste Grand Prix. Pas op 6 maart kreeg Sjeik Mohammed bin Essa Al-Khalifa, het staatshoofd van Bahrein en de vader van initiatiefnemer Sjeik Salman Hamad, een symbolische sleutel uitgereikt van het circuit, waaraan op dat moment de laatste hand werd gelegd. "Het was echt een race tegen de klok en uiteindelijk hebben we die race gewonnen", zegt Rahim. "In het begin konden we nog niet voorzien wat voor effect de Formule 1 zou hebben voor de mensen van Bahrein, maar de mensen realiseren zich nu dat het koninkrijk hierdoor zo'n twee miljoen toeristen zou kunnen trekken." Dat laatste vormde een belangrijke factor in het besluit om met Bernie Ecclestone in onderhandeling te gaan over de mogelijkheden voor een Grand Prix. Bahrein is het kleinste oliestaatje in de Golfregio, maar geldt wel als een van de meest vooruitstrevende. De infrastructuur en voorzieningen zijn er goed en het heeft daarnaast een aantal grote historische Arabische bezienswaardigheden en een Wildlife-park dat praktisch grenst aan het circuit. Maar tot op heden is toeristische interesse, mede door de jarenlange onrust in de Golfregio, uitgebleven.

Voor de Formule 1 vormt de Grand Prix van Bahrein een historische mijlpaal in de geschiedenis. Behalve dat er voor het eerst geracet zal worden in het woestijnklimaat is het bovendien de eerste Grand Prix in de Arabische wereld sinds 1958. In dat jaar werd er eenmalig een Grand Prix verreden in Casablanca. De Bahreinen hebben dan ook kosten noch moeite gespaard om de Formule 1 vanaf de allereerste dag te imponeren. Het Bahrain International Circuit bevat een aantal indrukwekkende markatiepunten. De acht verdiepingen tellende VIP toren springt daarvan het meest in het oog. De toren biedt een perfect zicht op de eerste bocht en biedt dankzij de ronde vorm een uitzicht over de gehele baan. Maar ook de grandstands hebben een compleet eigen karakter door de Arabische architectuur die eraan werd toegevoegd door circuitontwerper Hermann Tilke. "We wilden echt iets van de lokale cultuur toevoegen aan het ontwerp van het circuit. Vandaar dat de stijl van de main grandstands een Arabisch karakter heeft.", aldus Tilke. Behalve de gebouwen ademt ook het infield de Arabische traditie uit. Dat is volledig ingericht als een oase en biedt de teams en bezoekers een zee aan ruimte. "We wilden benadrukken dat we echt in de woestijn zitten. De paddock en startfinish liggen als het waren in een oase. Voorbij het rechte stuk verdwijnen de auto's in de woestijn om daarna weer terug te komen in de oase."

De baan zelf heeft ook heel duidelijk een eigen identiteit en is met geen van de huidige Grand Prix-circuits te vergelijken. Alleen het Circuit de Catalunya lijkt als inspiratiebron te hebben gediend voor Tilke en zijn mensen. Het circuit bevat een viertal rechte stukken en is daardoor ook direct een van de snelste banen op de kalender. Voorbij startfinish geldt de eerste bocht in een hoek van 60 graden als een potentiële bottleneck. Vervolgens worden de coureurs via een flauwe bochtencombinatie naar het eerste rechte stuk geleid dat wordt beëindigd door een lange doordraaier à la Magny Cours' Adelaide hairpin. Een aantal typische derde versnellingsknikken leiden naar een hairpin, waarna acceleratie van het grootste belang wordt. Voor de coureurs er erg in hebben zullen ze namelijk weer helemaal terug moeten schakelen naar de eerste versnelling om vervolgens het tweede rechte stuk op te duiken. Vanuit de zevende versnelling worden de coureurs via een flauwe, langgerekte S-bocht naar het derde rechte stuk geleid. De laatste bocht dwingt hen opnieuw tot aan de tweede versnelling te decelereren om te eindigen op het 1,2 kilometer-lange rechte stuk naar startfinish.

Al-met-al een circuit dat door het aantal extreme snelheidsveranderingen een grote inspanning vergt van de banden en versnellingsbakken. Toch biedt de baan de coureurs een enorme uitdaging. Tot nu toe ontbrak het de moderne circuits vooral aan snelle bochtencombinaties. Alleen Suzuka, dat ooit werd ontworpen door de Nederlander John Hugenholz, biedt daarin de uitgelezen mogelijkheid. Qua setup vereist de baan meer dan andere een ultieme compromis tussen downforce en topsnelheid. Door de vele rechte stukken zal een aantal coureurs wellicht geneigd zijn neerwaartse druk op te offeren, maar dat zou - vooral op de eerste dagen - nog wel eens verkeerd uit kunnen pakken. Vooral, omdat er verwacht mag worden dat de baan in eerste instantie door het vele zand en stof bijzonder weinig grip zal bieden. Het aantal te verwachten uitglijders is dus hoog.

Mocht het een aantal coureurs toch niet lukken om het in de kwalificatie voor elkaar te krijgen, dan biedt het circuit voor de wedstrijd nog voldoende mogelijkheden om verder naar voren te komen. De langzame bochten na de rechte stukken zorgen voor voldoende inhaalmogelijkheden en de lange pitstraat vereist bovendien op strategisch niveau het uiterste van de teams. Voor de toeschouwers langs de baan biedt Bahrein bovendien unieke mogelijkheden. Door de egalisatie van de ondergrond bieden de baan in combinatie met de hoge tribunes een goed uitzicht over de baan. Voor de teams is een zeer ruime, ultramoderne accommodatie geplaatst. De pitboxen zijn groter dan op ieder ander denkbaar circuit en de pitstraat breed genoeg om een veilige afwerking van de pitstops te garanderen.

Het is dan ook niet voor niets dat zowel teambazen als coureurs zich extreem lovend hebben uitgelaten over het nieuwe circuit. Een aantal van hen was al te gast bij het constructieproces en toen al waren de geluiden zeer positief. Eddie Jordan promootte op zijn auto's al vanaf 2002 de Grand Prix van Bahrein en was te gast bij de plechtigheid waarbij het startschot werd gegeven voor de aanleg. Jordan was verbaasd toen hij aan het begin van dit jaar terugkeerde op de plaats waar het anderhalf jaar geleden allemaal begon: "Ik ben sprakeloos. Ik ben echt enorm onder de indruk van het werk dat iedereen hier in Bahrein heeft verricht om dit fantastische circuit aan te leggen." Ook Jenson Button, die in november te gast was van kroonprins Salman Hamad Al-Khalifa, was lovend over de nieuwste aanwinst van de Formule 1: "Het was heel fascinerend om te zien hoe het circuit uit de grond wordt gestampt. Om eerlijk te zijn, verwachtte ik dat het al bijna klaar zou zijn. Maar dat had ik fout. Het was nog steeds een zanderig gebied. Stel je een zandbak voor vol Tonka Toys en je snapt wat ik bedoel." Zelfs Bernie Ecclestone, die zelden uitgesproken is over de faciliteiten die zijn Formule 1 geboden worden, sprak in superlatieven: "Het is echt super. Bahrain International Circuit wordt een van de beste banen ter wereld." Niet toevallig kreeg diezelfde Ecclestone een prinselijke onderscheiding van de Sjeik. Het zorgde voor een uitzonderlijk tafereel, waarbij Ecclestone midden in de woestijn op een tapijt zat naast de Sjeik.

De eerste Formule 1-auto heeft inmiddels ook al in Bahrein gereden. Sauber test-coureur Neel Jani reed op 19 februari met de C22 van vorig jaar door de straten van Manama, waar zich zo'n 20.000 uitzinnige Bahreinen warm liepen voor hun eerste Grand Prix. Het was dan ook een geslaagd voorproefje van de eerste wedstrijd. Jani zelf verbaasde zich over de aandacht die zijn optreden trok: "Formule 1 schijnt een enorm gevolg te hebben in Bahrein. Ik was echt blij dat ik de mensen van Bahrein het gevoel van de passie, de snelheid en het geluid die gepaard gaan met deze sport kon overbrengen."

De demonstratie van de Sauber-coureur was vooral bedoeld als publiciteitsstunt om toeschouwers naar de eerste Grand Prix te lokken. De ticketverkoop gold namelijk als de enige smet op de verder strakke voorbereidingen. De Europese toeschouwers bleken evenals de Bahreinen zelf namelijk nog wat terughoudend en verkozen de eerste wedstrijd in het oliestaatje af te wachten. Dat laatste, niet in de laatste plaats vanwege de potentiële dreiging van terrorisme en de voortdurende oproer in Irak, dat er relatief dicht bij in de buurt ligt. Vooral de vooruitstrevendheid van Bahrein als land in de Golfregio maken het tot een mogelijk doelwit van moslimfundamentalisten. De recente aanslagen van Al-Qaeda in Madrid hebben de last minute-verkoop ook geen goed gedaan. Dit, ondanks het gratis verstrekken van visa door de Bahreinse overheid. Bernie Ecclestone zweert erbij dat de Grand Prix veilig is: "Niemand is immuun voor terroristische dreiging en ik weet hoe serieus een dergelijke dreiging wordt genomen door de autoriteiten. Maar noch het circuit, noch wij hebben een dergelijk signaal ontvangen."

Zeker is dat de Bahreinen niets aan het toeval overlaten. Behalve een sterke vorm van paraatheid van de autoriteiten, zijn ook de circuitbeambten duidelijk geïnstrueerd. Iedereen is voorbereid op de Grand Prix en de drukte die ermee gepaard gaat. De marshals langs de baan hebben een jaar lang training gehad en liepen bovendien op voorspraak van Ecclestone stage bij hun Australische collega's tijdens de Grand Prix in Melbourne. Met de hoogwaardige faciliteiten, een goede organisatie en tot op het bod gemotiveerde coureurs en teambazen lijken alle ingrediënten aanwezig voor een succesvol verloop van de eerste Grand Prix van Bahrein. Rest er nog één vraag en dat is of we werkelijk woestijntemperaturen mogen verwachten? Daarin kunnen de teams, coureurs en toeschouwers zich gerust stellen. In deze tijd van het jaar ligt de gemiddelde temperatuur in Bahrein rond de 24'C...

Met de Grand Prix van Bahrein zet de Formule 1 voor het eerst voet in de woestijn. (Klik op de afbeelding om te vergroten.)

Amper twee jaar nadat FIA-president Max Mosley het startsein gaf voor de aanleg wordt de eerste Grand Prix verreden.

Lange tijd was het onzeker of de werkzaamheden op tijd zouden worden afgerond.

  Van alle markatiepunten springt de acht verdiepingen tellende VIP toren het meest in het oog.

Door de Arabische elementen in de architectuur heeft het circuit een eigen identiteit.

Het infield kreeg van ontwerper Hermann Tilke het karakter van een oase.

Neel Jani was verrast door de massale belangstelling voor zijn demonstratie.

Alle ingrediënten lijken aanwezig voor een succesvolle eerste Grand Prix van Bahrein.