Afgelopen donderdagavond werd de Formule 1 verrast door de bekendmaking van Sir Frank Williams op de BBC dat hij voor 2005 Jenson Button had gecontracteerd. Het nieuws kwam als een donderslag bij heldere hemel, want was Button geen zekerheid bij B.A.R. voor 2005?

Inderdaad Button was een zekerheid bij B.A.R. Honda. Tot zijn management een kleine kentering ontdekte in zijn contract, die het schijnbaar onmogelijke mogelijk maakte.

F1-Planet.com onthult exclusief het hoe en waarom van de verrassendste bliksemtransfer in jaren.  

Het is donderdagavond, 4 augustus, als op het onwaarschijnlijke tijdstip van 22.30 uur lokale tijd Sir Frank Williams in een interview op BBC Radio Five Live bekend maakt dat het hem is gelukt voor 2005 Jenson Button terug te halen naar zijn team. Het bericht wordt met verbazing ontvangen door de, in eerste instantie dus Britse media. Men wist niet beter dan dat Button, die in 2000 was gedebuteerd voor het team van Williams, nog gebonden was aan een lopend contract met zijn huidige team B.A.R. Honda. Niets blijkt minder waar. Button tekende voor zijn vertrek bij Renault een contract met B.A.R. dat hem in principe voor vier jaar bij de renstal zou onderbrengen. De timing van de beslissing vergrootte de verbazing. In Duitsland reed Button naar zijn eigen zeggen zijn beste race ooit in een auto die hem volledig daartoe in staat stelde. 

Waarom dan toch een terugkeer naar Williams? En hoe kan het dat de jonge Brit zomaar onder het bestaande contract uit kan? Voor de antwoorden hierop moeten we deels terug naar het  moment waarop Button zijn overgang van Renault naar B.A.R. bekendmaakte. We schrijven 23 juli 2002, ironisch genoeg exact twee jaar voordat de basis werd gelegd voor Jenson's roemruchte transfer. Button gaf bij de bekendmaking van zijn overgang naar B.A.R. een interview, waarin hem werd gevraagd naar zijn contractuele status met Williams. Hij bleef daarin op de vlakte, maar versprak zichzelf door op de vraag of hij in de toekomst contractueel aanspraak kon maken op een stoeltje bij Williams:"Ik heb dat nooit gezegd. Het probleem is dat ik niet over contracten mag praten. Ik zou het heel graag willen, maar dat mag ik niet. Dat staat namelijk in het contract." 

Er waren dus nog wel degelijk banden met BMW.Williams op het moment dat Button een meerjarig contract aan ging met B.A.R. De achtergrond hiervan was het feit dat Williams er destijds voor koos de bestaande line-up met Juan Pablo Montoya en Ralf Schumacher te behouden. Het contract van Schumacher liep door en Montoya was in 2002 bezig aan een sterk seizoen. Die keuze hield in dat Williams de optie op de toen 22-jarige Button niet zou lichten. Button zou het daardoor elders moeten zoeken. De teleurstelling hiervan leek van korte duur. Button sprak zich bij zijn presentatie oprecht blij uit dat hij bij B.A.R. kon gaan rijden. De chemie bleek er inderdaad te zijn. Al na één seizoen zou hij de rol van kopman overnemen van Jacques Villeneuve, maar al daarvoor schaarde B.A.R. zich steeds meer achter Button. Het leidde dit seizoen tot de grote successen, waarbij Jenson maarliefst zeven podiumfinishes behaalde.

De opgaande lijn van B.A.R. stond dit seizoen in schril contrast met de ontwikkeling die Williams doormaakte. Waar B.A.R. regelmatig het podium haalde, viel Williams in de loop van het seizoen steeds verder terug. Ralf Schumacher liep een blessure op in de Grand Prix van de VS die hem voor een aantal maanden aan de kant houdt en de testrijders die hem tijdelijk vervingen konden niet echt overtuigen. Voor 2005 heeft Williams echter duidelijk gemaakt weer als vanouds mee te zullen doen. Het huidige concept van de FW26 met de karakteristieke brede neus wordt losgelaten en BMW schijnt in 2006 opnieuw met grote verbeteringen te zullen komen. Van dat laatste moet Sir Frank Williams Button's manager John Byfield hebben overtuigd. In de dagen na de Duitse Grand Prix vond er een gesprek plaats tussen beiden, waarbij Byfield Williams wees op de mogelijkheid die er wellicht zou komen om onder het bestaande contract met B.A.R. uit te komen.

Op dat moment waren de gesprekken tussen Button en diens management al gevoerd. Button had ondanks het goede gevoel dat hij had bij B.A.R. altijd de hoop gekoesterd terug te kunnen keren naar Williams. Die hoop had zich in zijn jaar bij Benetton in 2001, wat op een grote teleurstelling uitdraaide, sterk  gemanifesteerd. De teleurstelling die volgde op Williams' keuze voor 2003 was zo niet nog groter. Maar hoewel de recente resultaten bij B.A.R. zeer hoopgevend waren, bleef er de twijfel of hij met dit team ook zijn grote doel zou kunnen bereiken: het behalen van de wereldtitel. Zijn wedstrijd in Duitsland had hem doen beseffen dat er iets speciaals voor nodig was om de dominantie van Ferrari te doorbreken en hoewel B.A.R. het op het moment zeer goed deed, zou er veel meer voor nodig zijn om Michael Schumacher daadwerkelijk te verslaan.

Het was ook in Duitsland dat B.A.R. en Honda bekend maakten een nieuwe overeenkomst te hebben gesloten die hen tot en met 2007 met elkaar verbindt. Dit is een cruciaal gegeven voor wat zich in de weken na afloop van de Duitse Grand Prix zou gaan afspelen. 

Het contract van Jenson Button met B.A.R. Honda, dat in 2002 werd overeengekomen, bond Button voor twee seizoenen met een optie voor nog eens twee seizoenen. Dit was in principe een eenzijdige optie voor het team met dien verstande dat er moest worden voldaan aan een aantal belangrijke voorwaarden, die clausules in werking konden stellen wanneer er niet aan werd voldaan. Zo moest het team ten minste in de top-vijf van het constructeurskampioenschap bevinden en Button de mogelijkheid geven om podiumfinishes te behalen. Aan dat laatste voldeed het team ruimschoots op het moment dat de optie op 1 augustus 2004 afliep. 

Een andere belangrijke voorwaarde was de onvoorwaardelijke steun van Honda die als onmisbaar werd gezien voor het behalen van de ultieme doelstelling. En het was dat laatste wat een sneeuwbaleffect teweeg bracht dat voor B.A.R. achteraf ver strekkende gevolgen zou hebben.

Bij de bekendmaking van de hernieuwde samenwerking tussen Honda en B.A.R. luidde het statement van Honda als volgt: 

"Vijf jaar zijn voorbij gegaan sinds Honda aan haar derde seizoen in de Formule 1 begon. Dit seizoen maken we concrete progressie en hopen ons gestelde doel te behalen om onze eerste overwinning te behalen. Om in de toekomst met regelmaat overwinningen te kunnen behalen hebben we een meerjarig contract getekend met B.A.R. Wij zullen daarbij motoren leveren en onze bijdrage leveren aan de gezamenlijke ontwikkeling van het chassis. We zullen doorgaan zo goed mogelijk ons best te doen om deze Formule 1 uitdaging te doen slagen."

De belangrijke bepaling die in het persstatement echter ontbreekt is de toezegging van onvoorwaardelijke, exclusieve steun. Dit in tegenstelling tot twee jaar daarvoor, toen Honda bekendmaakte exclusief met B.A.R. in zee te gaan. Het beëindigde destijds de overeenkomst met Jordan. Byfield merkte daarmee op dat B.A.R. niet aan de bepalingen van het contract voldeed en dat de optie die in de week voorafgaand aan de Grand Prix van Duitsland werd gelicht op de diensten van Button daardoor zijn geldigheid verloor. 

De oprechtheid van Honda om met B.A.R. voor meerdere jaren in zee te gaan werd door Byfield in twijfel getrokken. Een belangrijke overweging hierin is het steeds dichterbij komende verbod op tabaksreclame dat met ingang van 2006 ook voor de Formule 1 zal gelden. Voor zowel Honda als B.A.R's moederbedrijf British American Tobacco is hun beider betrokkenheid bij het team een voorwaarde om het op lange termijn voor te zetten. Een verbod op tabaksreclame zou voor BAT echter de aanleiding kunnen vormen om het team te verkopen, aangezien zij niet langer meer in staat is om haar belangrijkste merk, Lucky Strike, te promoten. De waarde van het team zou echter pas toenemen als er een meerjarig contract met Honda lag. Voor Honda is het budget van BAT aan de andere kant een voorwaarde om de doelstellingen te kunnen behalen. Hoewel de huidige successen duidelijk de continuïteit bevorderen, is de algemene perceptie wel dat als een van beiden eruit zou stappen, de overlevingskansen van B.A.R. nihil zijn. Byfield realiseerde zich dat zijn protégé de eerste zou zijn die hiervan de dupe zou kunnen worden.

Tegelijkertijd was er nog het vijfjarige contract met Williams, dat aan het einde van 2004 in principe in stilte zou aflopen. Nu het contract met B.A.R. echter leek te kunnen worden beëindigd, zou dit contract voor Button als een vangnet fungeren. Wanneer Williams een stoeltje beschikbaar had en Button vrij was, zou hij de eerste keuze zijn. Williams had al meerdere malen gehint op interesse in Button, maar die was voor zover hij wist niet beschikbaar. Tot Byfield Williams benaderde, vlak na de Grand Prix van Duitsland. De onderhandelingen die daarop volgden dienden in het diepste geheim plaats te vinden. Het geringste vermoeden bij B.A.R. dan wel Honda zou een rectificatie van hun statement tot gevolg kunnen hebben, waardoor de mazen in het net simpel zouden worden gesloten.

Op 2 augustus, een dag na het verstrijken van de aflooptermijn van de optie, werd de overeenkomst tussen Williams en Button gesloten. Direct daarna lichtte Byfield B.A.R. in via een faxbericht, waarin hij wees op de ongeldigheid van de gelichte optie en het feit dat Button reeds een overeenkomst was aangegaan met Williams. Hij zegde daarmee effectief het recht dat B.A.R. had op Button op, wat de overgang naar Williams volgens het Engelse recht legitiem maakt.

De bekendmaking van het nieuws anderhalve dag na het tekenen van het contract door Frank Williams sloeg in Brackley, het hoofdkwartier van B.A.R. in als een bom. Daar had niemand verwacht dat Button ook maar met de gedachte speelde om het team te verlaten en bovendien op zoek zou gaan naar een lek in het contract om dat te laten aflopen. Het resulteerde er op 5 augustus in dat zowel B.A.R. als Williams statements naar buiten brachten, waarbij ieder voor zich beweerde ervan overtuigd te zijn rechtmatig te beschikken over de diensten van Button in 2005.

Teambaas David Richards liet weten het desnoods aan te laten komen op een rechtszaak. Echter, gezien het relaas lijkt dat weinig kans van slagen te hebben. De wil van Button om naar Williams te gaan is belangrijk en de bepalingen in zijn contract, hoewel omstreden, geven hem daartoe de gelegenheid. Wat echter vooralsnog wel de vraag zal zijn, is of Button er goed aan doet om naar Williams te vertrekken? Hij wordt daar herenigd met Mark Webber, die eerder zijn teamgenoot was bij Benetton in 2001. Button was destijds een van de vaste rijders van het team, terwijl Webber als protégé van Flavio Briatore de rol van testrijder vervulde. Beide rijders zullen tot het uiterste gaan om niet voor de ander onder te doen en hebben allebei hetzelfde doel voor ogen. Dat terwijl de nummer 1-status van Button bij B.A.R. onomstreden was. De juiste keuze? Alleen de tijd zal het leren...

Jenson Button nam in het diepste geheim de grote gok om B.A.R. in te ruilen voor BMW.Williams.

In 2000 debuteerde Button voor BMW.Williams in de Formule 1.

Button versprak zich over het langlopende Williams-contract ten tijde van zijn presentatie bij B.A.R.

Button vierde successen bij B.A.R. maar hulde zich in schaduwen over zijn wens terug te keren naar Williams.

De vernieuwing van het contract tussen B.A.R. en Honda vormde de aanleiding voor de meest geruchtmakende transfer in jaren.

Frank Wiliams kreeg een onverwachte meevaller in zijn zoektocht naar een coureur voor 2005.

Vanaf 2005 verdedigt Jenson weer de kleuren van BMW.Williams.

Webber (links) en Button (rechts) waren al eerder teamgenoten, in 2001 bij Benetton.