Dat Keulen en Aken zijn niet in een dag gebouwd zijn, daar is Cristiano da Matta inmiddels wel achter. Sinds hij in 2003 met Toyota in de Formule 1 debuteerde heeft hij vooral geduld moeten hebben. Toyota is een team in opbouw, maar een met het potentieel om heel ver te komen. Nu, na anderhalf jaar lijkt het langzaam maar zeker zijn vruchten af te werpen.

F1-Planet.com's Stefan Zwinkels had een exclusief interview met die andere kampioen in rood...

Het is nog niet zo heel lang geleden dat Cristiano Da Matta zich bijna onopgemerkt een weg baande door de verschillende autosportregionen. Acht jaar geleden deelde hij in Engeland een huis met landgenoten Rubens Barrichello en Ricardo Rosset. Het was het jaar waarin hij uitkwam in de Formule 3000. Maar waar Barrichello en Rosset al dan niet succesvol Formule 1 reden, bleef de deur naar de koningsklasse voor Cristiano gesloten. Hij besloot daarop naar de VS te gaan en daar zou hij, zoals we weten, wel erkenning krijgen.

In 2002 won hij met grote overmacht het Champcar kampioenschap en daarmee vestigde hij internationaal de aandacht op zich. Vooral Toyota, dat de motoren leverde aan Newman Haas, was onder de indruk van zijn verrichtingen in de VS en nog voor hij de CART-titel officieel op zijn naam had gebracht bood ze hem een F1-contract aan voor 2003. Daarmee had hij het doel dat hij zich een tiental jaren eerder had gesteld alsnog bereikt. 

In zijn eerste seizoen behaalde hij tien WK-punten en eindigde hij niet onverdienstelijk als dertiende in de eindstand bij de coureurs. Van 2004 werd meer verwacht. De ervaring van de eerste seizoenen zou in de TF104 echt tot uiting komen. De eerste seizoenshelft liep voor het team echter uit op een teleurstelling. De TF104 kwam te kort en zowel Cristiano als zijn teamgenoot Olivier Panis reden hun ronden in de eerste races op grote achterstand van de leiders. 

Cristiano, je hebt met Toyota een moeilijke start van het seizoen doorgemaakt. Hoe kijk je hierop terug?

Cristiano: "Het is tot nu toe inderdaad een moeilijk seizoen, maar we hebben nu een duidelijke richting gekozen, waarbij we op zoek gaan naar verbeteringen. Het gaat steeds een stapje beter. Hoewel zelfs mijn race in Monaco, wat tot nu toe het hoogtepunt van mijn seizoen is, eigenlijk wat teleurstellend verliep. Ik finishte als zesde, maar zonder de situatie met de blauwe vlaggen, hadden we vierde kunnen worden."

Het grootste probleem blijkt te zitten in het chassis. Wat zijn precies de tekortkomingen?

Cristiano: "Het grootste probleem dat we hebben dit jaar is de aërodynamica van de auto. We hebben simpelweg te veel drag en onvoldoende downforce, wat betekent dat we vooral problemen hebben op de langzamere circuits, waar je maximale downforce nodig hebt. Circuits als Barcelona, Silverstone en Monza, waar we met minder downforce rijden, liggen de auto beter. De motor is heel goed en mechanisch is de TF104 niet slecht. We moeten vooral meer werken aan de aërodynamica en daarvoor zijn verbeteringen onderweg."

Ondanks de moeilijke seizoensstart is er reden voor optimisme. Vooral de aanstelling van Technisch Directeur Mike Gascoyne is een grote opsteker voor het team. Gascoyne leidde eerder Jordan naar de derde plaats in het constructeurskampioenschap van 1999 en was vervolgens verantwoordelijk voor de indrukwekkende opmars van het team van Renault na het dramatische jaar 2001. Op technisch en organisatorisch gebied is hij het grote talent in de Formule 1 en dat was de reden dat Toyota hem koste wat kost wilde hebben.

Mike Gascoyne heeft zich een half jaar geleden bij het team gevoegd. Wat is er tot nu toe merkbaar van zijn komst?

Cristiano: "Mike heeft de technische afdelingen geherstructureerd en dat heel goed gedaan. Hij heeft alle elementen op de juiste plaats gezet om het team efficiënter te laten functioneren. Ik denk dat het nu al een positieve uitwerking heeft en de effecten ervan worden steeds duidelijker."

Een van de maatregelen is de komst van een update van de TF104. Heb je al een indruk welke kant het hiermee op gaat?

Cristiano: "De herziene auto wordt een grote stap in de goede richting. Ze hebben me verteld dat de focus vooral ligt op het reduceren van het gewicht van het chassis en het verlagen van het zwaartepunt. Naar alle waarschijnlijkheid zullen we hem in Hockenheim voor het eerst kunnen inzetten en ik hoop dat we vanaf dan competitiever zullen zijn dan tot nu toe." 

Hoeveel denk je dat het het team kan brengen in de tweede seizoenshelft?

Cristiano: "Het is altijd moeilijk om te voorspellen hoeveel verschil een nieuwe auto zal maken ten aanzien van je prestaties. We weten niet hoeveel vooruitgang de andere teams zullen boeken. Ik hoop dat we regelmatig punten kunnen scoren in de tweede helft van het seizoen."

Een van de belangrijke factoren in de prestatie van een team is de prestatie van de banden. De grip die wordt gegenereerd door de banden is cruciaal voor de tijden die een team in staat is te rijden. Na een sterke opmars in 2003 lijkt de prestatie van de Michelin-banden echter wat te zijn gestuit. Vooral nu Ferrari met Bridgestone wedstrijd na wedstrijd op haar naam brengt, ben je geneigd vraagtekens te zetten bij de competitiviteit van de Michelins. 

Hoe staan de prestaties van de Michelin-banden in relatie tot de prestaties tot nu toe?

Cristiano: "Michelin verricht heel goed werk voor ons. Ze doen enorm hun best om zo goed mogelijke banden voor onze auto te produceren. Je kunt niet zeggen dat Michelin het goed doet of slecht, want het is altijd het complete pakket - de banden in combinatie met de auto - dat het verschil maakt. Het is teamwork en overall bezien ben ik persoonlijk heel tevreden over Michelin."

De volledigheid en zorgvuldigheid waarmee Cristiano de vragen beantwoordt benadrukken het feit dat hij inmiddels een ruime ervaring heeft in de autosport. Nu hij zijn debuutjaar achter zich heeft gelaten, heeft hij zich ten doel gesteld Toyota verder naar voren te helpen in de Formule 1. Een weg die vergelijkbaar is met degene die hij enkele jaren geleden ook al met Toyota bewandelde in CART. In 1999 debuteerde hij in CART met het team van Arciero Wells, dat in dat seizoen reed met Toyota-motoren. Het was het begin van een hechte samenwerking tussen Toyota en Da Matta. De Japanners waren duidelijk onder de indruk van de kwaliteiten van Cristiano, die dat seizoen achter Juan Pablo Montoya als runner-up eindigde in het Rookie-klassement. 

Het zorgde ervoor dat Da Matta voor het jaar 2000 met Toyota de overstap maakte naar het team van PPI Motorsport, waarmee hij dat jaar zijn eerste overwinning behaalde. Dat laatste opende de deur naar het topteam Newman Haas, waarmee hij in zijn tweede seizoen het kampioenschap op zijn naam bracht.

Toch was de overstap naar de Formule 1 een heel andere dan de eerdere teamwisselingen. De Formule 1 verschilt sterk van de Champcars. De competitie is zwaarder en het technisch niveau ligt vele malen hoger. Een grote uitdaging dus voor de regerend CART-kampioen. Vooral, omdat hij in een team terecht kwam dat net haar debuutjaar achter de rug had en de coureurs uit dat jaar beiden op de keien had gezet. Voor hem en zijn teamgenoot Panis was dus feitelijk alles nieuw en het zou veel toewijding vergen om Toyota naar voren te helpen.

Cristiano, je rijdt nu anderhalf jaar voor Toyota. Het team bevindt zich in haar derde seizoen en is nog steeds lerende. Hoe heb je het team zien veranderen sinds je komst?

Cristiano: "Het team doet het goed en nog altijd leren we na iedere race weer nieuwe dingen. Het is een cliché, maar die leercurve stopt eigenlijk nooit en mensen moeten bedenken dat we het jongste team op de grid zijn. Toen ik hier kwam wist ik niet wat ik moest verwachten, maar ik voelde me al snel op m'n gemak. Het belangrijkste is dat we goed samenwerken als team."

In de media stond het team in de afgelopen maanden echter sterk onder druk. Als team beschikt Toyota met Ferrari over het grootste budget in de Formule 1, waardoor de verwachtingen hooggespannen zijn. Ook Cristiano ontkwam niet aan de kritiek. Vooral de Britse media leken hem in de afgelopen maanden al te hebben afgeschreven. Zij speculeerden heftig over een op handen zijnde terugkeer van Cristiano naar de Champcars. Hijzelf is echter heel resoluut, waar het gaat om zijn plannen.

Er is veel gespeculeerd over een mogelijke terugkeer naar de VS. Zou je ooit overwegen terug te keren naar de Champcars?

Cristiano: "Ik heb een paar jaar geleden de beslissing genomen om naar de Formule 1 te komen en ik richt me daar nu volledig op. Ik ben hier om successen te behalen. Maar in de toekomst, als ik stop met racen in Europa, ga ik waarschijnlijk terug naar Brazilië om te racen. Maar dat zal nog wel even duren."

Je hebt van andere coureurs nogal wat kritiek gekregen over het negeren van blauwe vlaggen. In Monaco, waar je je eerste punten behaalde, kreeg je daarvoor een drive-through-penalty, terwijl anderen ermee weg kwamen. Er is al eens eerder gepleit voor een vast panel van sportcommissarissen. Wat is jouw mening hierover?

Cristiano: "Ik denk dat er zeker iets gedaan moet worden om de blauwe vlag regels op te helderen. We hebben dit al op verschillende circuits gezien, inderdaad ook in Monaco, waar we veel tijd verloren omdat we andere auto's moesten laten passeren. Ik hoop dat het mogelijk is om een verbetering te vinden die de regel voor iedereen op de baan gelijk is."

Er wordt momenteel veel gesproken over de regels die vanaf 2008 zouden worden ingevoerd. De belangrijkste lijn in de veranderingen zou de standaardisatie zijn van een groot aantal factoren, waaronder banden, elektronica en remmen. Wat vind je hiervan?

Cristiano: "Ik heb de complete lijst met voorgestelde veranderingen niet gezien, maar ik denk dat alles wat de Formule 1 aantrekkelijker maakt voor het publiek, een positief iets is, zolang het hoge technische niveau maar behouden blijft."

Je bent Braziliaan. Het is nu tien jaar sinds de dood van Ayrton Senna. Heb je het idee dat de Formule 1 nog altijd leeft in Brazilië?

Cristiano: "Zeker, de Formule 1 is nog altijd populair in Brazilië. Het is waarschijnlijk een van de meest enthousiaste landen. Als ik zie hoeveel de fans ons steunen, ben ik ben er trots op dat ik Braziliaan ben. Ik kan echt niet wachten tot we er weer zullen racen in oktober."

Ja, dat is meteen de laatste race van het seizoen. Al vakantieplannen voor daarna?

Cristiano: "Ik blijf dan in Brazilië met mijn familie en vrienden. Waarschijnlijk mountain biken of relaxen op het strand. Maar voorlopig hebben we nog negen races voor de boeg!" 

Cristiano da Matta is erop gebrand om samen met Toyota successen te behalen.

In 2002 behaalde hij met overmacht het CART kampioenschap met Newman Haas.

"Het grootste probleem dat we hebben is de aërodynamica van de auto." 

"Mike heeft de technische afdelingen geherstructureerd. De effecten ervan worden steeds duidelijker".

"Het is altijd moeilijk te voorspellen hoeveel verschil een nieuwe auto zal maken."

"Je kunt niet zeggen dat Michelin het goed of slecht doet. Het is altijd het complete pakket".

"Nog altijd leren we na iedere race weer nieuwe dingen. Eigenlijk stopt de leercurve nooit."

Een aantal Britse media leken Cristiano al af te schrijven, maar speculatie over een terugkeer naar de VS wijst hij van de hand.

"In Monaco verloren we veel tijd door de drive-through-penalty. Er moet opheldering komen over de blauwe vlag regels."