Ultramodern en hyperfuturistisch zijn de woorden die opkomen bij het zien van de nieuwe fabriek van het team van McLaren. Vorige week werd het McLaren Technology Centre, ook wel het 'Paragon' genoemd, officieel geopend door H.K.H. Koningin Elizabeth. Het is dit $500 miljoen kostende optrekje dat McLaren aan de basis moet brengen van nieuwe successen.

In de afgelopen jaren tekende zich in de Formule 1 een onmiskenbare trend af, waarbij de Formule 1-teams diep in de buidel tastten voor nieuwe faciliteiten op hun thuisbases. De Formule 1 anno 2004 stelt torenhoge eisen aan de teams om competitief te zijn. Windtunnels, seven poster rigs, computer aangestuurde onderdelenvervaardiging (CAM), het zijn elk voorbeelden van de nieuwste technieken die de Formule 1 in staat stellen om voortdurend haar grenzen te verleggen. Zo hebben zowel Ferrari, Renault, Williams en Sauber recentelijk nieuwe windtunnels in gebruik genomen. McLaren besloot het daarentegen anders aan te pakken. Nabij de verouderde thuisbasis in Woking verrees een compleet nieuwe, ultramoderne thuisbasis. Na een constructieproces van vijf jaar was bij de opening door Koningin Elizabeth vorige week het McLaren Technology Centre definitief een feit.

Het is dan ook een gebouw dat in alle opzichten anders is dan het gebruikelijke in de Formule 1. De vormgeving is uniek en imposant, maar ook van binnen voorziet het McLaren van de modernste faciliteiten. Niet voor niets wordt het door teambaas Ron Dennis gekoesterd onder de naam Paragon, wat staat voor 'voorbeeld'. Hij is heel stellig in zijn beslissing om dit $500 miljoen kostende complex neer te zetten: "We willen allemaal dat ons bedrijf wint - en dan heb ik het niet alleen over het winnen van Grand Prix'. Dan heb ik het over alles waar we ons mee bezig houden. Om te winnen hebben we de beste mensen nodig. We hebben zeer gemotiveerde en toegewijde mensen nodig en die kunnen er alleen zijn wanneer je ze een omgeving biedt, waarin ze zich als de beste kunnen ontplooien."

Daartoe biedt het de ruim 900 medewerkers van het bedrijf in ieder geval de ruimte: het McLaren Technology Centre bestrijkt een totaal van 57.000 m2. Hoewel het een hoogte van elf meter heeft, valt dit in het niet door het gigantische oppervlak. Het complex krijgt daardoor mede door de welvingen in de vormgeving een heel eigen karakter. Het hoofdgebouw is opgedeeld in 18 meter brede vleugels, die samen het beeld van een hand met vingers afgeven door de zes meter brede tussenruimten. Deze tussenruimten dienen als een gangenstelsel tussen de verschillende departementen. Op de gang worden de McLaren-medewerkers geprikkeld door de aanwezigheid van een grote collectie historische McLarens.

Het meest kenmerkende van het Technology Centre is het feit dat de buitenwanden vrijwel geheel uit glas zijn opgerezen. Hierdoor kan in vrijwel het gehele gebouw veel natuurlijk licht doordringen. Dit was een zeer bewuste keuze van de ontwerpers, die het daglicht als een belangrijke psychologische factor onderkennen: "Doordat er veel daglicht door kan dringen, wordt iedereen zich bewust van wat er zich buiten afspeelt.", aldus David Nelson, een van de ontwerpers. Belangrijk daarbij is ook zeker de omgeving van het gebouw.  Het complex grenst in haar vormgeving direct aan een meer, dat niet alleen een inspirerende, rustgevende rol speelt, maar ook dient als bron voor het recirculatiesysteem van koelwater voor de air conditioning. De recirculering zorgt daarbij ook voor een goede conditie van het water zelf.  

De directe natuurlijke omgeving van het McLaren Technology Center werd volledig op de schop genomen en opnieuw ingedeeld. Doordat het gebouw maximaal elf meter boven zeeniveau mocht uitkomen werd ervoor gekozen het gebouw te laten verzinken in het groen en zodanig het effect van een vallei te creëren. In totaal werden 100.000 nieuwe bomen aangeplant en werden bovendien nog tientallen andere beplantingen ingezaaid. 

Het interieur draagt verder bij aan het uitdragen van de identiteit van het bedrijf. Colin Gold was verantwoordelijk voor het ontwerp van de interne vormgeving. "Een gebouw met een dergelijke persoonlijkheid vereist veel aandacht bij de keuze van interieur en decor. De basis lay-out van het complex deelt de verschillende afdelingen in in werkruimten voor vier personen, maar hoe kun je dan toch een zekere mate van individualiteit inbouwen? Je kunt niet voor duizend werkstations aparte ontwerpen maken, dus besloten we iedere werkruimte een eigen visueel karakter te geven door middel van kleurrijke kunstwerken die op ooghoogte zijn verwerkt in de glazen puien." Gold is ervan overtuigd dat de ontwerpen van het interieur sterk bijdragen aan de indruk die een bezoeker van het bedrijf krijgt: "Voor mij is het belangrijk dat de uitstraling van een gebouw net zo sterk is als dat van het merk dat er haar intrek in neemt. Als het team gasten of partners ontvangt, moeten die het gebouw verlaten met een duidelijke indruk van waar de wereld van McLaren om draait en ik geloof dat we daarin zijn geslaagd." 

Het resultaat doet echter niet vermoeden dat men hier te maken heeft met een fabriek van een Formule 1-team. De uitstraling van het gebouw doet eerder denken aan dat van een ultramoderne legerbasis. "Het is dan ook de uitdaging geweest om een model te stellen voor technologische vooruitgang en industriële architectuur in de 21e eeuw", aldus Ron Dennis. Voor het ontwerp werden niet de minste namen aangetrokken. De architecten Foster en Partners werden benaderd vanwege hun innovatieve reputatie op het gebied van constructie. Eerder waren zij verantwoordelijk voor de imposante vormgeving van het Reichstag gebouw in Berlijn en het vliegveld van Hongkong. "Wat ons fascineerde bij dit project was de grote diversiteit van activiteiten die er worden ontplooid. Dat stelde hoge eisen aan wat we moesten ontwerpen. Het moest geschikt zijn voor zowel laboratoria, bezoekers, opleidingscentra, administratie als fabricage.", zegt David Nelson. 

Het Paragon brengt dan ook voor het eerst alle disciplines van de TAG McLaren Group onder een dak. Voorheen waren deze verspreid over niet minder dan achttien gebouwen in het gebied rond Woking. Dat behoort nu echter tot het verleden en moet de beheersbaarheid van de onderneming ten goede komen. De kosten voor het gebouw zijn enorm, maar desondanks zegt Ron Dennis zijn bedrijf er niet voor in de schulden te hebben gestoken. Hij legde jarenlang geld opzij om zich uiteindelijk de meest futuristische fabriek op Britse bodem te kunnen veroorloven. 

Dit zou echter lang niet mogelijk zijn geweest zonder de investeringen van Mercedes. Dat nam enkele jaren geleden een 40%-belang in het team en nam een historische stap door voor het eerst het ontwerp en de ontwikkeling van een Mercedes model uit te besteden: de Mercedes SLR, het pronkstuk van de mannen uit Stuttgart, werd volledig in beheer van McLaren Cars ontworpen en ontwikkeld. De productie en assemblage is evenals de Formule 1-activiteiten met ingang van 2004 ondergebracht bij het nieuwe Technology Centre.

Alleen een fabriek waar een team haar Formule 1 activiteiten ontplooit is het McLaren Technology Centre dus zeker niet. Buiten de hechte samenwerking met Mercedes-Benz heeft het team ook al een jarenlang partnership met British Aerospace. Er bestaat veel overlapping tussen de luchtvaartactiviteiten van BA en de aërodynamica van een Formule 1-auto. Beide bedrijven doen dan ook veelvuldig gezamenlijk onderzoek. Een belangrijke factor daarin vormt de nieuwe, 145 meter lange windtunnel die onderdeel uitmaakt van het Technology Centre. De samenwerking met werd onlangs zelfs nog verder uitgebouwd, toen McLaren op verzoek van de European Space Agency deelnam aan het ruimtevaartproject van de marslander Beagle II. McLaren was daarbij verantwoordelijk voor de carbon composieten. Hoewel het project niet de beoogde resultaten opbracht, was het voor McLaren een prestigieus project, waarbij belangrijke ervaring werd opgedaan.

Toch kun je je afvragen waarom een bedrijf zo'n enorm bedrag investeert in haar thuisbasis? Vooral nu de noodzaak tot kostenbesparing in de Formule 1 zo centraal staat, lijkt de opening van de Fabriek van de Toekomst die noodzaak naar de buitenwacht in een heel ander daglicht te stellen. Het antwoord van Ron Dennis hierop is echter stellig: "Om als Formule 1-team te blijven functioneren, te kunnen overleven, moeten we investeren in een breed palet van technologieën en productieprocessen, die niet direct iets met de Formule 1 van doen hebben." Juist voor McLaren zijn de opbrengsten uit de Formule 1-activiteiten te laag om van te kunnen voortbestaan. Daar kunnen sponsordeals, prijzengelden en deling in de televisie-inkomsten niets aan veranderen. McLaren is anno 2004 een imperium dat vele verschillende disciplines in zich herbergt. Het Paragon vormt de aanzet voor een nieuwe levensfase voor het bedrijf, waarin de grenzen van techniek en wetenschap nog verder zullen worden verlegd. Met dat in het achterhoofd zullen ook nieuwe successen in de Formule 1 niet uit kunnen blijven...

McLaren stelt in de Formule 1 een precedent met haar ultramoderne Technology Centre.

Vorige week werd het Paragon officieel geopend door H.K.H. Koningin Elizabeth.

Het Technology Centre bestrijkt een oppervlak van maar liefst 57.000 m2.

De wanden zijn vrijwel geheel uit glas opgerezen. Dit in combinatie met een uiterst innovatief interieur design.

"De uitstraling van een gebouw moet net zo sterk zijn als dat van het merk dat er haar intrek in neemt."

Het Paragon brengt alle diciplines van de TAG McLaren Group onder een dak.

De productie van de Mercedes-Benz SLR werd volledig ondergebracht in het MTC.